|
|
Heksencafé's
Merlin
De geschiedenis van de heksencafé's,
het concept, en hoe je zelf een heksencafé kunt
starten.
Een toekomstige
legende...
Lang geleden was er in de Lage Weide bij Utrecht een
diepe bron. Een oude overlevering zegt dat alle heksen
van Nederland elke maand één keer bij elkaar kwamen om
uit die bron te drinken. Zo kregen ze de kracht om
nieuwe toverkunsten uit te halen. Op een keer heeft een
jongeman, een zekere Albert, zich verstopt in een hoekje
achter een paar wilgebomen, en hij heeft het zelf
gezien. Daarom heette die plek later ook wel Albert's
Corner.
Tegenwoordig staat er op die plaats een
vijf-pentagrammenrestaurant. De zaak loopt goed maar het
personeel weet dat het er 's nachts niet altijd pluis
is. Eén keer in de maand zie je lang na sluitingstijd
bij de fontein nog de schimmen van de heksen die maar
geen afscheid kunnen nemen van de plaats die hun bij hun
leven zo dierbaar was...
Boris
(Uit Wiccan Rede, Spring
2000)
De
geschiedenis van het heksencafé
Wij waren uiteraard bekend met het
Engelse concept van de "pub-moot". Een pub-moot is een
ongedwongen bijeenkomst in een pub. De Pagan Federation
heeft dit soort bijeenkomsten populair gemaakt. Soms
gaat het om een gezellig sociaal bijeenzijn, soms worden
er lezingen of inleidingen gegeven.
Nu is de Engelse pub-cultuur iets heel anders dan onze
kroeg- of café-cultuur. Pubs hebben diverse ruimtes, de
bar, de lounge, vaak historisch toegewezen aan vrouwen,
mannen, arbeiders of de gegoede burgerij. Vaak zijn er
achteraf-kamers voor bijeenkomsten beschikbaar. In
Nederland ligt dat toch heel anders.
We liepen al een tijd rond met het idee om een plek te
scheppen waar heksen en geďnteresseerden van alle
stromingen elkaar zouden kunnen ontmoeten. Maar het
vinden van een café waar je met 20 mensen zomaar kunt
binnenvallen is niet eenvoudig. En daarnaast is het
natuurlijk prettig als je een gesprek kunt voeren
waarbij je elkaar nog kunt verstaan. Zachte muziek of
zelfs geen muziek was dan ook een voorwaarde. Door deze
eisen heeft het een tijd geduurd voordat we een
geschikte lokatie hadden gevonden. Uiteindelijk vonden
we aan het eind van de vorige eeuw een plek in het AC
restaurant in Utrecht. Misschien is de locatie wat
prozaďsch, maar er waren een hoop voordelen en het
restaurant is best sfeervol.
Wat
gebeurde er in dat jaar?
Het jaar waar we over spreken is
1997. Een veelbewogen jaar. Op 31 januari presenteert
Magnus zijn nieuwste boek "Heksenwerk" in het Postiljon
hotel in Bunnik. Een prachtige gelegenheid om alle
heksen uit Nederland weer eens bijeen te zien, en een
beetje bij te praten. Want daar schort het nog aan. De
diverse groepen en stromingen gaan zo hun eigen gang, en
bemoeien zich niet met anderen. Er is weinig onderling
contact, en er zijn ook allerlei meningsverschillen die,
bij gebrek aan gelegenheid, nooit goed uitgepraat
worden. Rond deze tijd rijpt bij ons het idee om een
"pub moot" te gaan opzetten.
Op 21 maart kunnen we getuige zijn van de komeet
Hale-Bopp. En de week erna presenteren Janet en Stewart
Farrar samen met Gavin Bone een workhop over Wicca in
Amsterdam. Een prachtige gelegenheid voor veel mensen om
kennis te maken met de Wicca, en met deze beroemde
auteurs. Met een kleine groep gaan we in de dagen erna
uiteraard naar de Heksenwaag in Oudewater. Het scheelt
bijzonder weinig of Janet wordt te licht bevonden...
Op 31 augustus komt Prinses Diana om in een ernstig
auto-ongeluk in Parijs. Een week later sterft Moeder
Theresa. En op 17 september sterft Magnus. Voor de
tweede keer dit jaar is de heksengemeenschap uit
Nederland bijeen samen met Magnus - ditmaal op zijn
crematie, op 22 september. Elsy Kloeg voert een kort
ritueel uit.
Na afloop besluiten we met een kleine groep nog ergens
heen te gaan. Omdat iedereen toch weer het hele land
door moet, kiezen we voor het AC restaurant in Utrecht,
direct aan de snelweg. Met Melkor en Nimue, Elsy, Lady
Bara, en nog een aantal mensen strijken we neer bij de
fontein. Een van de onderwerpen die ter sprake komt is
ons idee om een pub-moot op te starten. Een beetje zoals
we daar al zaten... En toen was de locatie uiteraard
bekend! Naar ons gevoel was dit een waardige afsluiting
van Magnus' leven. Magnus had zich altijd beijverd voor
een goede verstandhouding tussen de diverse groepen en
onderhield ook contact met iedereen.
Na overleg met het management van het etablissement werd
gekozen voor de laatste maandagavond van de maand. Het
herfstnummer van Wiccan Rede was al gedrukt en lag klaar
om verzonden te worden. We hebben dus een flyer gemaakt
om mee te sturen.
Het allereerste heksencafé vond plaats op 27 oktober
1997, en zo'n 15 mensen kwamen opdagen. Voorwaar geen
slecht begin! Toch hebben we gemerkt dat het eerste jaar
sterk wisselende belangstelling kende. Soms zaten we
heel gezellig met 5 of 7 mensen te praten, soms was er
een "grote" groep van wel 15 mensen aanwezig. Maar de
aanhouder wint, en met het verstrijken van de maanden
raakte het concept steeds bekender. Men vertrouwde op de
vaste datum en plaats, en begon het heksencafé te
gebruiken als vast ontmoetingspunt. Na bijna een jaar
was het café zo ingeburgerd dat het uitgroeide tot 35
tot 50 mensen per keer, en deze omvang heeft het de
afgelopen jaren behouden.
Wat
is een heksencafé?
Voor de start van het eerste
heksencafé in Utrecht hebben we een aantal criteria
opgesteld om duidelijk te maken wat de bedoeling is van
deze bijeenkomsten.
-
De naam "heksencafé" zou misschien anders doen
vermoeden, maar een heksencafé is open voor iedereen
met interesse in wicca, magie, paganisme, de noordse
traditie, heidendom, sjamanisme, druidisme enzovoort.
Kortom: Natuurreligie en Folklore!
-
Een heksencafé zit op een vaste datum en plaats,
zodat continuďteit gewaarborgd is, zodat mensen
onderling afspraken kunnen maken zonder eerst
informatie bij anderen in te hoeven winnen etc.
-
Een heksencafé is een sociale aangelegenheid. We
organiseren geen lezingen, inleidingen, rituelen,
markten of andere activiteiten. We zijn te gast in
een openbare gelegenheid. Mensen komen om kennis te
maken, vragen te stellen, bij te kletsen, en elkaar
te ontmoeten.
-
Er is geen agenda, en men komt er ook zonder
verborgen agenda. Een heksencafé is dus niet de
plaats om mensen te recruteren voor welke groep dan
ook. Uiteraard kan iemand informatie krijgen over de
diverse stromingen, kennis maken met de leiders van
groepen, en op de hoogte blijven van studiegroepen.
Maar het initiatief ligt voor 100% bij de
vragensteller, niet bij de aanbieder.
-
Er is een contactpersoon die benaderd kan worden met
vragen of problemen, en die naar het management van
het etablissement verantwoordelijkheid draagt. Op een
heksencafé zijn een paar mensen aanwezig die uit
eigen ervaring informatie kunnen geven over een
bepaalde stroming. Vaak zijn dit tevens de
organisatoren
-
Mensen die beroepsmatig in paganistische stromingen
geďnteresseerd zijn (met name de media), zijn
niet welkom. Zij kunnen de
contactpersoon benaderen voor informatie.
Waarom
juist deze regels?
Misschien door ervaring wijs
geworden, hoopten we dat het heksencafé, naast een
sociale ontmoetingsplek, ook een veilig startpunt zou
worden voor beginnelingen. Een plek waar mensen
onbevreesd binnen konden stappen, vragen konden stellen,
en diverse mensen uit de "scene" in Nederland zouden
kunnen ontmoeten. Waar ze correcte informatie zouden
kunnen krijgen van mensen die uit eigen ervaring kunnen
spreken. Zonder dat ze zich onder druk voelden staan om
zich bij een bepaalde groep aan te sluiten. Zonder dat
ze verslaggevers tegen zouden komen. De regels beogen
een stukje veiligheid te geven, zodat iemand in alle
rust zijn of haar weg binnen de paganistische
gemeenschap kan gaan zoeken.
Het
Heksen Cyber Café
Al vrij kort na de start van het
eerste heksencafé in Utrecht ontstond de behoefte om met
elkaar in gesprek te blijven, ook tussen de
bijeenkomsten door. Onder leiding van Ker werd er toen
een email-groepje opgericht dat onderling
correspondeerde. Vanwege Ker's drukke werkzaamheden en
buitenlandse reizen bleek op den duur dat deze opzet te
weinig continuďteit bood, en op 8 februari 1999 heb ik
toen op
www.yahoogroups.com
een echte e-mail groep opgezet, HexCC, het Heksen Cyber
Café. Deze e-mail lijst is een bijzonder drukke lijst
met op dit moment (januari 2001) zo'n 175 leden, en meer
dan 1000 berichtjes per maand. Allerlei onderwerpen die
direct of zijdelings met het hoofdonderwerp,
"Natuurreligie en Folklore" te maken hebben, komen aan
bod. Mensen kunnen vragen stellen, ze kunnen hun
problemen voorleggen, en dankzij het grote aantal
deelnemers is er altijd wel iemand die een helpende hand
kan bieden. Of dat nu gaat over hoe je een spookhuis
kunt zuiveren, medicijnen voor een bepaalde aandoening,
hoe je een weggelopen kat met magie weer terughaalt,
kinderen en occultisme, boekentips, afspraken maken voor
ontmoetingen of rituelen, discussies over de folklore
rond Sinterklaas of Atlantis, terugkerende thema's als
geheimhouding, een magische naam... enzovoort.
Als je interesse hebt om je aan te sluiten bij zo'n
soort email lijst, dan kan dat via
De
Heksenkring, maar het Heksen Cyber Café HexCC
is sinds eind februari 2002 gesloten, na ruim drie jaar
bijzonder actief te zijn geweest. Lady Bara, een van de
"oude garde" van ingewijden, beschreef haar ervaringen
op deze lijst als volgt:
"Ook ik stond aan de wieg van het heksencafé
Utrecht en ben snel op HexCC gaan schrijven omdat ik
hetzelfde "ideaal" had als jij, te weten in het kort
mensen via dit medium en via de heksencafé's op weg
helpen met raad en daad op het smalle heksenpad.
Dat dit pad smal is weten we maar al te goed! Alleen
heb ook ik gemerkt dat de laatste tijd dit smalle pad
een brede snelweg is geworden waar snelheid hoogtij
viert en mensen kris kras over deze snelweg rijden
zonder uit te kijken of ze iemand raken.
Verder heeft 95 % van deze mensen geen enkele
behoefte een rijbewijs te halen, ze schoppen tegen de
mensen die dat wel belangrijk vinden en die kosten
noch moeite hebben gespaard te leren, en dan bedoel
ik inderdaad leren en niet je kennis uit een
boekje halen.
Want nog steeds vind ik dat de religie hekserij een
inwijdingstraditie is, een inwijding die je altijd
van een ander zult moeten krijgen, een mens kan
zichzelf niet inwijden, hoezeer men dit woord ook
ombuigt tot een vorm die voor iemand acceptabel en
gemakkelijk is.
Heksen zijn priesters en priesteressen van de Godin
en niet anders; hoe leuk het ook is om alleen met
kruiden, stenen, wierook de tarot en olieen bezig te
zijn, er is nog meer, en dat is dat stuk religie, de
esbats en de sabbats die je in covenverband viert met
je broeders en zusters in the craft."
En daarmee verwoordde ze ook mijn belangrijkste reden om
HexCC te sluiten, hoe leerzaam en gezellig het ook bij
tijd en wijle was: HexCC was veel teveel een pagan list
geworden waar de traditionele wicca onvoldoende uit de
verf kwam.
Als
paddestoelen uit de grond...
Sinds de start van het eerste
heksencafé in Utrecht zijn er in de loop der tijd steeds
meer heksencafé's ontstaan, die allemaal min of meer
bovenstaand concept volgen. Groningen, Den Haag, Mierlo,
Den Bosch, Antwerpen, Zaandam, Hasselt... er komen er
steeds meer. Vanuit diverse café's zijn ook weer lokale
e-mail lijsten ontstaan, zoals Groningse Heksen en
Haagse Heksen. Ook thematische lijsten voor beginnende
heksen, eigenwijze heksen, keukenheksen of de heksentuin
zijn het afgelopen jaar ontstaan. Mensen zijn vaak lid
van meerdere lijsten.
Ik
zou ook wel zo'n heksencafé willen starten!
Er zijn een aantal regio's in
Nederland waar nog geen ontmoetingsplek, geen heksencafé
is, met name Friesland, Twente, Limburg en Zeeland. Als
je daar een heksencafé op wilt starten, dan is de beste
methode ongetwijfeld om eerst eens langs te komen bij
een paar bestaande café's om te praten met de
organisatoren. Je kunt elke week wel naar een heksencafé
ergens in het land. Zo krijg je een beter beeld van het
concept dan uit een verhaal als dit mogelijk is. En
wellicht ontmoet je wel een paar mensen uit je eigen
regio die mee willen werken!
Daarnaast heb je natuurlijk de belangrijkste
ingrediënten nodig: een lokatie en een vaste dag in de
maand. Afspraken met het management. Als het kan, wat
mensen die uit eigen ervaring informatie kunnen geven,
die een beetje de weg kunnen wijzen. Of, als het
allemaal beginners zijn, mensen die dat ook duidelijk
zeggen... En een groepje dat bereid is om, zeker het
eerste jaar, ook telkens aanwezig te zijn om het café
goed van de grond te krijgen. Aankondigingen kunnen op
diverse email lijsten en in het tijdschrift Wiccan Rede
worden opgenomen (zie
www.silvercircle.org).
De
invloed van Silver Circle
"Het lijkt net of jullie een monopolie hebben op de
Wicca..."
Haha! Ja, veel dingen zijn door ons opgestart - ik denk
dat dat haast vanzelf zo is als je al meer dan 20 jaar
met de Wicca in Nederland bezig bent. Maar de
heksencafé's worden niet door ons gerund en zitten ook
niet onder onze vleugels of onder onze supervisie. Wij
zijn zelf contactpersoon voor Utrecht, en zijn ook
altijd in Utrecht aanwezig, en geven informatie over de
diverse café's door. Maar dat is het dan ook.
Heksencafé's zijn volledig autonoom. We vinden het leuk
om zo nu en dan eens naar een ander café te gaan. Veel
vaker dan een keer per jaar per café wordt dat in de
praktijk echter niet, een enkele uitzondering
daargelaten. We voelen ons echter wel een beetje
verantwoordelijk voor wat er zoal in Nederland gebeurt.
Niet vanwege een misplaatst eigendomsgevoel, maar vanuit
actieve betrokkenheid. Onze zoektocht is een lange en
harde weg geweest, en we willen graag anderen helpen bij
hun verkenning van de paganistische wereld. Een
heksencafé is een fijne, ongedwongen en veilige manier
om kennis te maken, en kennis op te doen. Als we deze
essentie in het concept van het heksencafé kunnen
bewaren, dan is onze taak volbracht!
Blessed Be!
En misschien zien we elkaar in een heksencafé!
Merlin.
|
